سومين بروشور از مجموعه بروشور های علمی زيست شناسی بزودی به مدارس ارسال خواهد شد. يکی از مطالب اين بروشور تغييرات غشايی سلول های سرطانی است که همکار محترم آقای قوامی ارسال داشته اند . مطلب ديگر تحت عنوان هورمون ها شبه هورمون ها و آنزيم های قلبی از همکار عزيز آقای ناصری سرگروه منطقه خليل آباد است. بخوانيد:

هورمونها ، شبه هورمونها و آنزيمهاي قلب

- از عضلات دهليزي قلب دو نوع هورمون به نامهاي كارديوناترين و كارديوديلانتين كشف شده است. كارديوناترين خاصيت زياد كردن ادرار (ديورتيك) و دفع سديم (ناتريورتيك) دارد و بطور كلي فشار اسمزي مايعات و الكتروليتهاي بدن را تنظيم مي كند.

كارديوديلانتين با انبساط عضلات جدار رگها، باعث كم كردن فشار خون مي شود.

از نظر ساختماني تفاوتهاي ناچيزي بين ماهيچه هاي دهليزي و بطن هاي قلب وجود دارد. ترتيب استقرار ميوفيلامانها در اين دو نوع ماهيچه قلبي ،‌يكسان است. اما تعداد توبولهاي T در ماهيچه دهليزي به مقدار قابل ملاحظه اي كمتر و سلولهاي آن نسبتاً كوچكترند. در هر دو قطب هسته هاي ماهيچه قلبي ،‌و همراه با دستگاه گلژي موجود در اين ناحيه ،‌گرانولهاي محدود در غشايي به قطر تقريباً 2/0 تا 3/0 ميكرون يافت           مي شوند. گرانولهاي مزبور در سلولهاي ماهيچه اي متعلق به دهليز راست فراوانتر از جاهاي ديگرند (حدود 600 گرانول در هر سلول)، ولي در دهليز چپ ، بطن ها و بسياري از نقاط ديگر بدن نيز يافت مي شوند. اين گرانولهاي دهليزي حاوي پيش ساز(با وزن مولكولي بالا) هورموني موسوم به  فاكتور ناتريورتيك (دافع سديم) دهليزي (Atrialnatriuretic factor) ، اوريكولين (Auriculin) يا آتريوپپتين (Atriopeptin) يا كارديوناترين(Cardionatrin) است. هنگامي كه حجم داخل عروقي افزايش يابد، اين پيش هورمون ترشح مي شود كه قطعه اي از انتهاي كربوكسيل آن جدا شده و قطعه مزبور (حدود 30 آمينو اسيد) هورمون فعال را تشكيل ميدهد، فاكتور ناتريوتيك دهليزي بر روي كليه ها اثر كرده و باعث اتلاف سديم و آب (ناتريورزوديورز) مي شود، يعني اثر هورمون مزبور ، متضاد عمل هورمون آلدسترون و هورمون آنتي ديورتيك است كه اثرشان بر كليه ، منجر به احتباس سديم و آب مي گردد.

- دانشمندان متوجه شده اند كه در قلب ، پروستا گلاندين وجود دارد. تزريق داخل وريدي بعضي از پروستاگلاندينها باعث افزايش سرعت قلب شده و رگهاي صورت را گشاد نموده و فشار خون را كاهش مي دهد.

آنزيمهاي كراتين فسفوكيناز، لاكتات دهيدروژناز و ترانس آمينازها.

كراتين فسفو كيناز به مقدار زياد در عضلات قلب وجود دارد و مقدار آن در بيماريهاي عضلاني و ضايعات قلبي – عروقي بالا رفته و جنبه تشخيصي دارد. لاكتات دهيدروژناز باعث تبديل اسيد پيروويك به اسيد لاكتيك و مقدار طبيعي آن در خردسالان بيشتر از بزرگسالان است و نيز در ضايعات قلبي – عروقي افزايش مي يابد.

ترانس آمينازها :‌ آنزيمهايي هستند كه عامل آمين را از يك اسيد آمينه برداشته و آنرا در ساختن اسيد آمينه ديگر بكار مي برند. اين آنزيمها به مقدار خيلي كم در خون و به مقدار زيادتر در بافتها، بخصوص در عضلات قلب و همچنين در كبد وجود داشته و در صورت آسيب به اين عضلات مقدار آنها در خون بالا مي رود.

منابع :

1- بافت شناسي  انساني پايه (پزشكي) ، نوشته جان كوئيرا

2- فرهنگ پزشكي دورلند

گردآوري : مرتضي ناصري – منطقه خليل آباد

مطلب ارسالی آقای قوامی هم اکنون در زيست نوشت درج شده است.

سلامی چند باره

از اين پس اين صفحه به اخبار مربوط به گروه آموزش زيست شناسی و انجمن معلمان زيست شناسی خراسان خواهد پرداخت. ضمنا وبلاگ زيست نوشت به عنوان پشتيبان اين صفحه يادداشت های شخصی من را نيز خواهد داشت.

اما اولين خبر اينکه پس از انتشار اولين و دومين شماره بروشورهای علمی گروه زيست شناسی استان که به ترتيب به علوم زيستی سال اول و زيست ۱ پيش دانشگاهی اختصاص داشت سومين شماره ويژه زيست شناسی۲ بزودی به مدارس ارسال خواهد شد.

ضمنا ويژه نامه علمی انجمن معلمان زيست شناسی خراسان نيز به همراه يک لوح فشرده آموزشی برای اعضا ارسال خواهد شد . همکارانی که کارت شناسايی و خبرنامه انجمن به همراه لوح فشرده آموزش اينترنت اکسپلورر را دريافت نکرده اند حتما با دفتر انجمن تماس بگيرند.